Wyszukiwanie numerów – na czym polega?

Wyszukiwanie numerów telefonów polega dziś głównie na sprawdzeniu numeru w wyszukiwarce internetowej, na stronie firmy albo w jej wizytówce w mapach. Numerów prywatnych osób zwykle nie da się znaleźć, bo nie ma jednej publicznej bazy numerów komórkowych z danymi ich właścicieli, a ich zbieranie i publikowanie podlega RODO.

Przed epoką telefonów komórkowych korzystano powszechnie z książek telefonicznych oraz usług biura numerów, jeśli chciało się dowiedzieć do kogo należy dany numer albo pod jaki zależy zadzwonić, by porozmawiać z daną osobą lub instytucją. Dzisiaj wyszukiwanie numerów jest o wiele łatwiejsze, bo można w tym celu skorzystać z internetu.

Jak znaleźć numer w internecie?

Każdy nowoczesny telefon posiada własną bazę numerów, rozbudowywaną stopniowo przez użytkownika. Można tam dodawać numery w niemalże nieskończonej ilości, tworząc w ten sposób własną listę. Niektórzy poprzestają wyłącznie na znajomych, ewentualnie dodatkowo instytucjach, sklepach i innych przydatnych miejscach. Część osób poza wpisami pozytywnymi wzbogaca bazę o numery niechętnie odbierane, spamerskie czy po prostu należące do niemile słyszanych znajomych.
Taka baza jednak nie wystarcza, jeśli chce się znaleźć neutralny i zupełnie nowy numer, na przykład należący do jakiejś firmy. W tym celu można skorzystać z internetu, po prostu wpisując dany numer w wyszukiwarkę. Numery firm i instytucji zwykle są publicznie dostępne, np. na ich stronach internetowych, w wizytówkach w mapach czy w CEIDG (o ile przedsiębiorca podał numer), więc często da się je znaleźć, czasem z komentarzem użytkowników dotyczącym typu firmy (branża, opinia). Takie komentarze bywają jednak subiektywne i nie zawsze prawdziwe. Dużo trudniej jest z numerami prywatnymi. Obecnie każda osoba prywatna może zastrzec numer, więc przeważnie nie da się sprawdzić tego w wyszukiwarce. Wyjątek stanowią numery dołączone do anonsów zamieszczanych w sieci – czasami można w ten sposób dowiedzieć się czegoś na temat numeru nienależącego do instytucji.

Jak sprawdzić, kto dzwonił – krok po kroku

1. Wpisz numer w wyszukiwarkę, najlepiej w cudzysłowie i w różnych zapisach (z odstępami, bez nich, z numerem kierunkowym +48).
2. Sprawdź, czy numer jest podany na stronie internetowej firmy lub w jej wizytówce w mapach.
3. Jeśli numer widziałeś w ogłoszeniu, wyszukaj go razem z nazwą serwisu ogłoszeniowego.
4. Przeczytaj komentarze innych użytkowników, ale traktuj je ostrożnie – to opinie, nie dowody.
5. Nie oddzwaniaj na nieznane numery zagraniczne ani na połączenia, które urwały się po jednym sygnale.
6. Gdy dzwoni „bank” lub „urząd”, rozłącz się i zadzwoń samodzielnie na numer ze strony instytucji lub z karty.

Nie ma bezpłatnej wyszukiwarki, która pokaże właściciela dowolnego numeru komórkowego. Serwisy, które to obiecują, powinny budzić podejrzenie, bo dane mogą pochodzić z wycieków lub nielegalnych źródeł.

Numery zastrzeżone, numery niepożądane

Abonent może poprosić operatora o niewpisywanie numeru do spisu abonentów (zastrzeżenie numeru); zasady i sposób zgłoszenia podaje operator. Zastrzeżenie nie daje jednak pewności, że numer nie pojawi się w żadnej bazie, np. gdy sami podamy go w ogłoszeniu lub na stronie. Operator ma dane abonenta z umowy lub rejestracji numeru, a policja, sąd i inne uprawnione organy mogą żądać takich danych tylko na podstawie przepisów, w uzasadnionych przypadkach. Do tego typu informacji nie da się jednak dotrzeć przypadkowo ani bez ważnego powodu.
Osoby prywatne mogą ukryć numer dzwoniąc do kogoś za pomocą funkcji w telefonie lub usługi możliwej do włączenia za darmo u operatora. Odbierający nie będzie wiedział, do kogo należy numer. Z drugiej strony, nie każdy chce odbierać numery zastrzeżone lub w ogóle blokuje je również za pomocą łatwo dostępnej funkcji.

W ogólnodostępnych bazach numerów można też znaleźć informacje o osobach i firmach dzwoniących np. w celach telemarketingowych. Numery takie określa się jako spamerskie. Niektóre telefony i aplikacje potrafią ostrzegać o podejrzanych numerach, korzystając m.in. ze zgłoszeń użytkowników, ale ostrzeżenia nie wychwytują wszystkich połączeń i bywają błędne.

Czy istnieje ogólnopolska baza numerów telefonów?

Nie ma publicznej, ogólnopolskiej bazy numerów telefonów komórkowych wraz z danymi właścicieli. Dane abonentów mają operatorzy i nie udostępniają ich przypadkowym osobom. Gotowe „bazy numerów” oferowane w internecie są podejrzane, a kupowanie ich do telemarketingu grozi naruszeniem przepisów.

Inaczej jest z bazą własnych klientów: firma może przechowywać numery, które zebrała na podstawie umowy lub zgody, i powinna zabezpieczyć je zgodnie z RODO. Do celów marketingowych zwykle potrzebna jest zgoda odbiorcy.

Wyszukiwanie numerów a prywatność i RODO

Numer telefonu powiązany z konkretną osobą jest daną osobową. Zbieranie, łączenie z nazwiskiem i publikowanie cudzych numerów wymaga podstawy prawnej, a szukanie numerów prywatnych osób w wyciekach czy nielegalnych bazach jest ryzykowne także dla szukającego. Osoba, której numer został opublikowany bez podstawy, może żądać jego usunięcia, a w razie braku reakcji złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO).

Jak zastrzec numer i ograniczyć niechciane połączenia?

• Zastrzeż numer w spisie abonentów – zgłoszenie składasz u swojego operatora.
• Ukryj numer przy dzwonieniu – w ustawieniach telefonu lub przez usługę operatora; odbierający nie zobaczy numeru.
• Blokuj numery i wyciszaj nieznane – to funkcje dostępne w ustawieniach większości telefonów.
• Nie publikuj numeru otwarcie w ogłoszeniach i na profilach; stare ogłoszenia usuń lub poproś administratora serwisu o usunięcie numeru.
• Zgłoś natrętne numery operatorowi.

Oszustwa telefoniczne: spoofing, numery premium i „jedno dzwonienie”

Wyszukiwanie numeru ma też praktyczny cel: ochronę pieniędzy. Najczęstsze schematy wyglądają tak:

Jeśli podałeś dane lub kod, od razu skontaktuj się z bankiem, zablokuj kartę lub dostęp do konta i zgłoś sprawę policji. Dodatkowo możesz zastrzec numer PESEL, co utrudnia wyłudzenie kredytu na twoje dane.

Jak sprawdzić numer rekrutera lub ogłoszeniodawcy?

Przy poszukiwaniu pracy porównaj numer z oferty z danymi firmy na jej oficjalnej stronie oraz w CEIDG lub KRS. Nie płać za zatrudnienie ani za „szkolenie wstępne” i nie podawaj danych karty ani kodów BLIK podczas rekrutacji. Rozbieżność numeru lub brak danych firmy to sygnał ostrzegawczy.